عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
513
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
و بدانيد كه اللَّه با پرهيزگارانست بنگه داشت و نيكو داشت . وَ أَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ - و نفقه كنيد در سبيل خداى و مه آوردن دين حق وَ لا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ و دستهاى خود بنوميدى و بيم درويشى با تباهى ميوكنيد وَ أَحْسِنُوا و ظن به خداوند خويش نيكو داريد ، در كار روزى خويش و پاداش كردار خويش ، إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ كه اللَّه دوست دارد نيكو كاران را . النوبة الثانية - قوله تعالى : وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ الآية - . . . - اين آيت را دو معنى گفتهاند - يكى آنست كه مال يكديگر بباطل و ناشايست مخوريد ، چنانك دزدى و خيانت و غصب ، همچنانك جاى ديگر گفت - وَ لا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ - تنهاى خود را مكشيد ، يعنى كه يكديگر را مكشيد ، و اين در لغت عرب روا و روانست . معنى ديگر آنست كه مال خود را بباطل و اسراف هزينه مكنيد ، چنانك زنا و قمار و انواع فسق . وَ تُدْلُوا بِها اى و لا تدلوا كقوله - وَ لا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْباطِلِ وَ تَكْتُمُوا الْحَقَّ - اى و لا تكتموا و - ادلاء - فرا نشيب گذاشتن بود در لغت عرب از دلو گرفتهاند - ادلى دلوه آن بود كه دلو فرو گذارد و - دلّى دلوه - آن بود كه بركشد . ميگويد - مال فرا دستهاى حاكمان مگذاريد برشوت ، تا ايشان را بعنايت فرا خود گردانيد ، و مال مردم بدان ببريد ، و بظلم بخوريد ، و خود دانيد كه آن شما را حلال و گشاده نيست . مفسران گفتند - اين در شأن كسى است كه مالى بر وى باشد ، و حقى دادنى ، وانگه انكار كند و جحود آرد ، و چون صاحب حق مطالبت وى كند ، با وى خصمى كند ، و به پيچد ، و در مجلس حاكم به گواهان دروغ حق وى ببرد . رب العالمين گفت اين خصومت مكنيد ، چون ميدانيد كه ظالم ايد ، و گواهى بدروغ ميدهيد . قال رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلّم - « عدلت شهادة الزور بالاشراك باللّه » . قال اللَّه تعالى - « فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْأَوْثانِ وَ اجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ » ، و فى معناه ما روى ابو هريرة قال قال رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - « انّما انا بشر و انتم تختصمون الى و لعلّ بعضكم ان يكون الحن بحجته من بعض فأقضى له على نحو ما اسمع منه ،